Category КЫРГЫЗЧА

(долбоор)

П.Ж.Нышанов атындагы мектеп гимназиясынын 11-классынын окуучусу Каныкей Жеңишбек кызы, география мугалими Орозоева Айжан эжеке, ОшМУдан география илимдеринин доктору, кафедра башчысы Алайчиев Эрнис агай менен биргеликте долбоор жазганбыз. Ал долбоордун темасы «Географиялык аянтча»,-деп аталат. Ош шаарында  канчалаган мектептер, университеттер бар, бирок алардын эч биринде да «географиялык  аянтча» жок. Ѳзүбүз  билгенден Ак Тилек шаарчасында жаңыдан №52 мектеби ачылды. Ал жерде бардык  шарты бар, бирок географиялык аянтча жок.

Айшоола Султанова – Ош шаарынын “Олимп” мектеп-гимназиясынын 10-“А” классынын окуучусу,  республикалык олимпиаданын жеңүүчүсү

– Айшоола,  республикалык олимпиадада кыргыз тили сабагынан 1-орунду кантип жеңип  алдын?  -Кандай ийгиликке болбосун  талыкпаган эмгек менен гана жетүүгө болот. Мен  олимпиадага катышуу үчүн жакшы даярдык көрдүм.  Кыргыз тили сабагынан 1-орунду ээлешиме ушул сабактан окутуучу эжекем Тойчуева Айша Ноомановна менен ОшМУнун мугалими Бүсадат Сабыровнанын салымы чоң. Аларга чоң рахмат айтамын.

23-апрелде Ош шаарындагы Таш Мияшев атындагы ѳспүрүм балдар китепканасында бүткүл дүйнѳлүк китеп күнүнѳ карата концерттик атайын даярдалган программа болуп ѳттү. Концертке жаш акындардан ОГПИнин студенти Медер катышып, лирикалык  ѳз ырларын окуп берди. Кечеде ал ѳз жолдошу менен келип, жаңы чыккан китептери менен тааныштырып, мектепте окуган жаш акындарга ѳз ойлорун жана тажрыйбаларын бѳлүшүп, дил маек курду. ОГПИнин «Шайыр кыздар» бийчилер тобу келип бийлешти.

Бир күнү  акылман арабага түшүп келе жатыптыр. Ал арабасын токтото калып эңкейип караса, жолдо кичинекей бала шаар жасап ойноп жатат. Акылман: -Балам, арабага жол бербейсиңби?-деди. Бала  акылмандын баш-аягына карап туруп:-Чоң ата, мен шаар салып жатпаймынбы. Шаар арабага жол бербейт. Араба шаарды айланып ѳтүшү керек го,-дейт. Акылман абдан таң калат.

Дастурхонда ўтириш маданияти

1. Овқатни дастурхонсиз ичмаслик керак.

2. Дастурхонни тескари солмаслик керак.

3. Дастурхонда ўтирганда ўзингиздан катталардан юқорига чиқиб ўтирмаслик керак.

 Уулу Кытай сепили биздин заманга чейин III кылымдын 1644-жылы азыркы  Пекинден  анча  алыс  эмес  Бадаоин  учуасткасында  курулган. Улуу  сепил архитектуралык  укмуш эстеликтердин  катарына  кирет. Курулуу  тарыхына  кайрыла  турган  болсок,  курулуш биздин заманга чейинки III кылымда Цинь  династиясынан Цинь Ши-хуанди императору тарабынан кѳчмѳн  калк  болуп  эсептелген  Хунндардын  басып  киришинен  коргонуу үчүн  Кытайдын батыш  жагында  курулган.

Матрешка илгертен эле Россиянын символу катары жашап келүүдѳ. Бирок анын тѳрѳлүшү Япония мамлекетине тыгыз байланыштуу.  Мындан бир канча жылдар мурун Япониянын картаң ойлоп табуучусу Фукурума тарабынан жыгачтан жасалган  фигуралар алынып келинген. Фигураны ачса ичинен дагы ошондой улам кичине фигуралар чыккан.  .

Нургазиев Мухтар неберелери менен

«Биз дүйнѳгѳ аталардан кеч келип, тээ Батышта адам канын кечпедик…»

Кѳкүрѳгү орден менен медалга толгон бул инсан  биздин ардактуу агабыз, атабыз, согуштун жана эмгектин ардагери, кѳп жылдар бою жетекчилик кызматтарда иштеген  Мухтар Нургазиев  азыр 90дон ашты. Согушка 17 жашында чакырылып, жаштыгына карабай от күйгѳн согушка катышып,  Панфилов дивизиясында  да салгылашкан. Ата Мекенине согуш бүткѳндѳн кийин  1946-жылы  июнь айында кайткан. Согуш талаасында эки ирээт жараланган. Ата Мекендик согушта кѳрсѳткѳн эрдиктери үчүн ага  Ата Мекендик согуштун I-II даражадагы, Кызыл Жылдыз  ордендери, кѳптѳгѳн медалдары ыйгарылган...

Маектешим Ош шаардык билим берүү башкармалыгынын жооптуу кызматкери  Дилбара Самудинова жалпы республикалык тестирлѳѳгѳ каттоонун жүрүшү боюнча тѳмѳндѳгүлѳргѳ токтолду:

-Бул жылы жалпы республикалык тестирлѳѳнүн ѳтѳ баштаганына  быйыл 11 жыл толот.  Башкача  айтканда жалпы республикалык тестирлѳѳ  2002-жылдан  бери ѳткѳзүлүп келе жатат. Бишкекте «Билимди баалоо жана окутуу усулдары» деген атайын борбор бар.

12 –апрель күнү  П.Ж. Нышанов атындагы мектеп-гимназиясынын 9-класстарынын арасында «Шамдагай жигит, шайыр кыз» деген аталышта  сынак болуп ѳттү. Бул сынакта 6 команда ат салышып, биринен –бири калбай ырдап, күлүп суроолорго жооп берип жатышты. Жыйынтыкка келгенде эң алдыга озуп чыккан 9-α  классы биринчиликти алды.

                                                                             Каныкей Жеңишбек

 Нышанов атындагы № 50 мектеп-гимназ...

“Ош шаардык суу канал” муниципалдык ишканасынын жетекчиси  Дѳѳлѳтбек Кокочоровдун билдирүүсүнѳ караганда Ош шаарында суу  түтүктѳрүн тазалоо-профилактикалык иштери жүргүзүлүп жаткандыгына байланыштуу  23-апрелдин  түнүнѳн 25-апрелге чейин ичүүчү таза суу ѳчүрүлмѳкчү.

                                                                 Нурсейит  Мамасыдыков

Ош шаарында  «Мектеп периси -2013» сынагы  май айынын башында ѳткѳрүлмѳкчү.  Сынак Ош шаардык мэриясынын алдындагы жаштар комитети  тарабынан  даярдалууда.  Аталган комитеттин кызматкери Медербек Абдыманаповдун билдирүүсүнѳ караганда  азыркы мезгилде бул сынакка  Ош шаарындагы 10 мектептин  чүрѳктѳй сулуу, таланттуу, акылдуу жана билимдүү  кыздары ат салышууга даярданышууда. Сынактын катышуучулары   4 шарт  менен мелдешишет.  Калыстар тобу  кыздардын саламдашуусуна, кечки стилине, акыл карачач –бѳлүмүндѳ суроолорго тапкычтык менен жооп берүүсүнѳ, талантына жана  ашканадагы чеберчилигине кѳңүл бурушмакчы. (Бул жерде кыздардын 1 минута ичинде  картошка аарчышына  кѳңүл бурулат)...

  Улуу Ата Мекендик согуштун  68 жылдыгына карата Ош шаардык билим берүү башкармалыгынын демилгеси менен  Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине жардам кѳрсѳтүү  боюнча мектептерде агитбригадалар түзүлүүдѳ. Мектеп окуучулары 20-апрелден баштап  ардагерлердин үйүнѳ барышып, аларга кандай жардам керек экендигин сурашып, үйлѳрүн, үйлѳрүнүн тегерегин жыйноого жардамдашышмакчы. Андан сырткары  мектеп жамааттары  ардагерлер үчүн  тамак-аш  топтошуп, жеткирип беришмекчи. Ош шаардык билим берүү башкармасынын жооптуу кызматкери Кутман Анарбаевдин билдирүүсүнѳ караганда  Ош шаардык билим берүү башкармалыгы тарабынан  50  ардагер  камкордукка алынмакчы...

Азыркы убакта түрдүү компьютердик оюндар чыккан. Жашы жете элек окуучулар да түрдүү, биз укпаган кайдагы каармандардын атын угуп, айтып, кайдадыр шашып баратканын кѳрѳсүң, баамдап, кѳңүл буруп кѳрсѳң алардын дээрлик кѳбү  компютердик оюндарды ойноого шашышат. Чет мамлекеттерден келген оюндар, программалардын кѳбүн  алар ѳздѳрү кѳрүшпѳгѳндүгү такталган. Жада калса коңшу ѳлкѳлѳрдѳ балдарга жана окуучуларга терс таасирин  тийгизген пограмма, кинолорду, мамлекеттик каналдардан берүүгѳ тыюу салган.

Илгери  бир кедей абышка болуп, анын жалгыз уулу жана жалгыз түп алмасы бар экен. Ал алманын эн, башына жалгыз кызыл алма мөмөлөп, ар жылы бышкан сайын абышка ошону жеп, жашарып турчу. Кийин эрте күздө жакшы быша элек алмасын белгисиз бөлөк бир нерсе жеп кетет. Андан кийинки жылы чалдын өзү кайтарып жүрүп, бир күнү уктап калып, дагы жедирип жиберет: үчүнчү жылы кемпирине кайтартат. Кемпири түн ортосуна чейин карап жатып, таңга маал уктап калып, алманы дагы жедирди. Төртүнчү жылы баласына кайтартты. Баласы уктабай карап жатса, кандайдыр алтын куш учуп келип, алмага конуп жей баштады. Бала жаа менен атып, бир тал канатын түшүрүп калды.

№11 Валентина Терешкова атындагы жатак мектебинде  12-апрель Космонавттар күнү салтанаттуу түрдѳ белгиленди. Кыдырата тизилген мектеп окуучуларын  мектептин директору Гүлсүн Матиева куттуктап, Терешковадай  учкучтун наамын алып жүргѳн мектептин окуучулары мыкты окуулары керек экендигин белгилеп, окууларына ийгиликтерди каалады.

Бүгүнкү мейманыбыз Ош шаарындагы  Ю.Гагарин атындагы №17 гимназия мектебинин 11-классынын окуучусу  Даткайым  Ибраева  жакында республикалык олимпиадага катышып, биринчи  орунду жеңип кайтты.

-Даткайым, жеңишиң кут болсун! Олимпиадага каалагандын бардыгы эле катыша албайт эмеспи. Сен кантип катышып калдың, абдан тырышып  окуп жүрѳсүңбү, же кокустукпу?

Ош шаарында  жаштар иштери боюнча комитетинин демилгеси менен комитеттин окуу долбоорунун мүчѳлѳрү,  мектеп окуучулары  катышкан «Биз таза шаар үчүн»  акциясы ѳткѳрүлдү.  Аталган комитеттин жооптуу кызматкери Медербек Абдыманаповдун билдирүүсүнѳ караганда  акциянын  катышуучулары ак кепкаларды кийип, шаарды таза сактоо боюнча жарнамаларды кѳтѳрүп бир катар кѳчѳлѳрдү кыдырып жүрүш жасашты.   Андан соң шаардын борбордук  кѳчѳлѳрүнүн биринде таштандыны ыргытып   коюп, чекерээкте карап турушту. Таштандыны карап коюп ѳтүп кеткендер, таштандыга кѳңүл бурбагандар кѳп  болду.  Айрымдары кайрылып, таштанды таштоочу жерге таштандыны  алып барып ыргытышты...

Кѳрүнгѳн  байдын малын багып, эртели кеч кѳл жээгинде балалыгын ѳткѳргѳн   Исанын наристе дүйнѳсүнѳ чагылгандын отундай жарк эткен бир окуя катуу таасир этет. Оо дүйнѳгѳ узаган ооруулу аялдын аянычтуу жүзү, жан чыдатпаган ыйы кѳкүрѳгүндѳ калат. Эмне үчүн адам ооруйт? Эмне үчүн ооруган адам азап тартат,- деп апасын жоктогон балдардын ыйына, чоңдордун кошогуна кѳчѳт сезими эбегейсиз сыздайт. Ошондо жан дүйнѳсүнѳ тилек бүчүр жарат. Балким ошол ууз кыял,  кѳксѳгѳн арман-тилек  кыргыз медицинасынын жылдызы, санжыралуу хирургдун жаралышына     түрткү  берсе керек. Үркүндѳгү кан  жыттанган кыйын күндѳр баланы андан бетер чыйралтып,  максатына   умтулуусуна түрткү берет...

Мен кызганам

Ачыласың эрте жазда, Ноорузда,

Чачыласың ѳрүк гүлү жазында.

Кыздар ойноп гүлүң терип алганда,

Мен кызганам ѳрүк гүлү ачканда.